नमस्कार आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबाग लागवड योजना 2025-26 मध्ये आपले स्वागत आहे. काय आहे हि योजना कोण आहेत पात्र अर्ज कसा करावा. कोणकोणते कागदपत्रे लागतील अशी संपूर्ण माहिती वाचा. (Forest lease holder farmers to beneficiaries)
Table of Contents
आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबागेत फळझाडे व भाजीपाला पिकाची लागवड योजना 2025-26 योजनेची माहिती-
राज्य शासना मार्फत ही योजना 2004-2005 पासून राबविण्यात येत आहे. ही योजना राज्यातील आदिवासी भागातील वनपट्टे धारक शेतकरी राज्यातील 14 जिल्ह्यामध्ये (नंदुरबार, धुळे, जळगाव, पालघर, ठाणे, पुणे, अहमदनगर, नाशिक, नांदेड़, अमरावती, यवतमाळ, गडचिरोली, चंद्रपुर, गोंदीया) परसबागेत फळझाडे व भाजीपाला पिकाची लागवड योजना 2025-26 राबविण्यात येत आहे.
आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबाग लागवड योजना 2025-26
आपल्या राज्यातील आदिवासी भागातील वनपट्टे धारक शेतकरी कुपोषणाचे प्रमाण कमी करण्याच्या उद्देशाने पौष्टिक आहार निर्माण करण्यासाठी आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक शेतकरी परसबागेत फळझाडे व भाजीपाला लागवड करण्यासाठी ही योजना महाराष्ट्र राज्य शासना मार्फत राबविण्यात येत आहे.
या योजने मध्ये वनपट्टे धारक शेतकरी फळझाडांची कलमे रोपे आणि भाजीपाला बियाणे ची कीट आदिवासी कुटुंबाला वनपट्टे धारक शेतकरी त्यांच्या परसबाग मध्ये किंवा शेतात लावण्यासाठी दिली जाते. एका कीट मध्ये रु. 380/- इतक्या रकमे पर्यंतची कलमे/रोपे आणि भाजीपाला बियाणे मोफत पुरविण्यात येतात.
ही योजना राज्यातील कोणत्या तालुक्यात राबवली जाते-
ही योजना राज्यातील धुळे, नंदुरबार, जळगाव, ठाणे पालघर, पुणे, अहमदनगर, नाशिक, नांदेड़, अमरावती, यवतमाळ, गोंदीया, चंद्रपुर, गडचिरोली या 14 जिल्ह्यामध्ये व या 14 जिल्ह्यातील आदिवासी विकास विभागामार्फत जे तालुके आदिवासी उपाययोजने मध्ये वनपट्टे धारक शेतकरी समाविष्ट करण्यात आलेले आहेत अशा तालुक्यांमध्ये ही योजना राबावली जाते.
आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक शेतकरी परसबागेत फळझाडे व भाजीपाला पिकाची लागवड योजना राबविण्यात येणारे जिल्हानिहाय तालुके- Forest lease holder farmers to beneficiaries
| अ . क्र . | जिल्हा समाविष्ट तालुके |
| ठाणे | शहापुर भिवंडी मुरबाड |
| पालघर | डहाणू तलासरी पालघर वसई मोखाडा जव्हार वाडा विक्रमगड |
| पुणे | जुन्नर आंबेगाव |
| नाशिक | कळवण सुरगाणा बागलाण पेठ दिंडोरी इगतपुरी नाशिक त्र्यंबकेश्वर |
| धुळे | साक्री शिरपुर |
| नंदुरबार | तळोदा अक्राणी(धडगाव) अक्कलकुवा नवापुर शहादा नंदुरबार |
| जळगाव | चोपड़ा यावल राजुर |
| अहमदनगर | अकोले |
| नांदेड़ | किनवट |
| यवतमाळ | यवतमाळ कळंब घाटंजी राळेगाव बाभुळ्गाव पुसद महागाव उमरखेड केळापुर मारेगाव |
| गडचिरोली | सिरोंचा अहेरी एटापल्ली धानोरा कुरखेडा गडचिरोली आरमोरी चामोर्शी |
| चंद्रपुर | राजुरा गोंडपिंपरी मूल चंद्रपुर नागभीड सिंदेवाही ब्रम्हपुरी चिमूर वरोरा भद्रावती |
| अमरावती | धारणी चिखलदरा |
| गोंदिया | गोंदिया गोरेगाव तिरोड़ा अर्जुनी/मोर देवरी आमगांव सालेकसा सडकअर्जुनी |
लाभार्थी निवड कशी केली जाते-
- 1.आदिवासी क्षेत्रामधील वनपट्टे धारक शेतकरी ज्या कुपोषण ग्रस्त पेसा गावातील आदिवासी कुटुंबाकडे शेतजमीन किंवा वनपट्टे धारक शेतकरी परसबाग उपलब्ध असेल असे लाभार्थी निवडण्यात येतात.
- 2.ज्या आदिवासी कुटुंबात कुपोषीत बालके असतील वनपट्टे धारक शेतकरी अशा आदिवासी शेतकरी यांच्या कुटुंबाला प्राधान्याने लाभ देण्यात येतो.
- 3.यापूर्वी या योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा.
- 4. विशेष बाब म्हणुन ज्या जिल्ह्यातील सर्व आदिवासी वनपट्टे धारक शेतकरी यांना यापूर्वी योजनेचा लाभ दिला असेल तर, चक्रीय पद्धतीने किमान 5 वर्षाचे कालावधीनंतर पुनश्च लाभ देण्यात यावा.
योजनेत कोणती परसबाग फळझाडे कलमे/रोपे व भाजीपाला बियाणे दिली जातात-
यामध्ये चिकू,आंबा, पेरू, दोडका, गवार, मेथी , पालक, दुधी भोपळा तसेच इतर भाजीपाला उदा.आळू, वांगी इ .स्थानिक गरजेनुसार आवश्यक/मागणी असलेली परसबाग फळझाडांची कलमे/रोपे व भाजीपाला रोपे/बियाणे पुरविण्यात येतात.
ही कलमे/रोपे आणि भाजीपाला रोपे/बियाणे कुणाकडून घेण्यात येतात-
वनपट्टे धारक शेतकरी लाभधारकांना आवश्यकतेनुसार फळ्झाडे कलमे/रोपे व भाजीपाला बियाणे पुरवण्यात येते. फळ्झाडे व भाजीपाला कलमे रोपे ही शासकीय रोपवाटीका, पुणे कृषी विद्यापीठ रोपवाटीका, कृषी विज्ञान केंद्र पुणे , त्यानंतर नोंदणीकृत खाजगी रोपवटीकेतून घेण्यात येतात. तसेच भाजीपाला बियाणे हे वनपट्टे धारक शेतकरी लाभधारकांना महाबिज मार्फत उपलब्ध करुन दिले जाते. लागवड साहित्यामध्ये किमान 3 किंवा जास्त फळझाडे घेणे अनिवार्य आहे.

फळे/भाजीपाला परिमाण अंदाजित रक्कम(रु.)
1. चिकू 1 90
2. आंबा 1 80
3. पेरू 1 60
4. दुधी भोपळा 100 ग्रॅम 45
5. दोडका 100 ग्रॅम 56
6. गवार 100 ग्रॅम 35
7. मेथी 100 ग्रॅम 12
8. पालक 100 ग्रॅम 12
एकुण 380/-
लाभार्थी यांना प्रशिक्षण देण्यात येते का-
रोपांची लागवड,जोपासना,फळे काढणी व वनपट्टे धारक परसबागेत फळझाडे व भाजीपाला पिकाची लागवड योजना 2025-26 भाजीपाला यांचे खाद्य पदार्थ तयार करणे इ. बाबत प्रशिक्षण ग्रामस्तरावर देण्यात येते. वनपट्टे धारक शेतकरी प्रशिक्षणासाठी होणारा खर्च आत्मा अंतर्गत तरतुदीतून करण्यात येतो.
आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबाग लागवड योजना 2025-26 योजनेत सहभाग घेण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे कोणती आहेत-
- वनपट्टे धारक शेतकरी
- पती / पत्नी आधारकार्ड/ इतर ओळख पुरावा
- घराचे मालकी कागदपत्र
- अनुसूचित जमाती प्रवर्गाचे प्रमाणपत्र
- परसबाग उपलब्ध असलेबाबत स्वयंघोषणापत्र
आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबाग लागवड योजना 2025-26 अधिक माहिती साठी मार्गदर्शक सुचना दि. १६-६-२०२३ PDF Forest lease holder farmers to beneficiaries
वरील जी आदिवासी कुटुंबाच्या वनपट्टे धारक परसबाग लागवड योजना 2025-26 माहिती आहे. चांगल्या प्रकारे वाचा जेणेकरून वनपट्टे धारक शेतकरी याचा चांगलाच उपयोग करतील, हि माहिती वनपट्टे धारक शेतकरी यांच्या पर्यंत नक्कीच शेअर करा. धन्यवाद












