PMEGP कर्ज अनुदान योजना म्हणजे काय ? (What is PMEGP scheme?)

Pmegp Scheme In Marathi: पंतप्रधान रोजगार निर्मिती कार्यक्रम म्हणजेच Prime Minister’s Employment Generation Programme ही योजना सुरु करण्याचा उद्देश्य केंद्रामार्फत रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना प्रोत्साहन देणे हा आहे.

PMEGP Scheme ची अंमलबजावणी शासनाच्या जिल्हा पातळीवरील दोन संस्थांमार्फत केली जाते त्यातील एक आहे “जिल्हा उद्योग केंद्र”(District Industries Center) व दुसरी आहे “केंद्र राज्य खादी व ग्रामोदयॊग महामंडळ” India Khadi and Village Industries Boards (KVIB).

PMEGP योजनेची वैशिष्ट्ये

१. ५० लाखापर्यंत कर्ज
२. ३५% पर्यंत अनुदान मिळते
३. कमीत कमी कागदपत्रे
४. बँकाकडून प्राधान्याने कर्जवाटप
५. कमीत कमी मार्जिन मनी
६. उद्योजकता प्रशिक्षण
७. रोजगार निर्मिती
८. ग्रामीण भागाला प्राधान्य

PMEGP योजने अंतर्गत अनुदान ( PMEGP scheme subsidy details)

या योजनेअंतर्गत, केंद्रीय राज्य खादी आणि ग्रामोद्योग महामंडळाद्वारे प्रामुख्याने चार प्रवर्गांमध्ये अनुदान दिले जाते, त्यापैकी दोन प्रवर्ग ग्रामीण आणि शहरी आहेत आणि उर्वरित दोन सामाजिक आरक्षणावर आधारित आहेत जेणेकरून समाजातील मागासलेल्या घटकांना या योजनेचा लाभ मिळू शकेल.

प्रकल्प खर्चावर आधारित अनुदान

प्रकल्पाचे स्थान	ग्रामीण	शहरी
सामान्य प्रवर्ग	२५%	१५%
विशेष प्रवर्ग (SC/ST/OBC/Minorities/Women/PH)	३५%	२५%

PMEGP Scheme मध्ये मिळणारी अनुदान रक्कम (PMEGP Subsidy)

अनुदान रक्कम (Subsidy limit)

प्रकल्पाचे स्थान	ग्रामीण ( उत्पादन )	ग्रामीण ( सेवा )	शहरी ( उत्पादन )	शहरी ( सेवा )
सामान्य प्रवर्ग	१२.५० लाख	२.५ लाख	७.५० लाख	१.५० लाख
विशेष प्रवर्ग (SC/ST/OBC/Minorities/Women/PH)	१७.५० लाख	३.५० लाख	१२.५० लाख	२.५० लाख

PMEGP योजनेसाठी पात्रता निकष (PMEGP Scheme Eligibility)

• १. भारताचा रहिवासी असणे आणि वय १८ ते ४५ वर्षांच्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे. विशेष प्रवर्गातील व्यक्ती पाच वर्षांपासून या योजनेसाठी पात्र आहेत, म्हणजेच ते वयाच्या ५० व्या वर्षापर्यंत पात्र असतील.
• २. पीएमईजीपी (PMEGP) योजना ही रोजगार निर्मिती योजना आहे, त्यामुळे यासाठी उत्पन्नाची कोणतीही अट नाही.
• ३. वैयक्तिक लाभार्थी, मालकी हक्क असलेले व्यवसाय, भागीदारी संस्था किंवा स्वयं-सहायता गट या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
• ४. ₹१० लाख पर्यंतच्या प्रकल्पांसाठी शिक्षणाची कोणतीही अट नाही. तथापि, ₹१० लाख ते ₹२५ लाख दरम्यानच्या प्रकल्पांसाठी, लाभार्थ्याकडे किमान सातवीची पदवी असणे आवश्यक आहे आणि ₹२५ लाखांवरील प्रकल्पांसाठी, लाभार्थ्याकडे किमान दहावीची पदवी असणे आवश्यक आहे.
• ५. प्रत्येक कुटुंबातून फक्त एकच व्यक्ती या योजनेसाठी पात्र आहे.
• ६. तसेच, जर तुम्ही यापूर्वी इतर कोणत्याही योजनेअंतर्गत अनुदान घेतले असेल, तर तुम्ही या योजनेसाठी पात्र नाही.

प्रकल्प खर्चाची मर्यादा (Eligible Project Cost for PMEGP Scheme)

बहुतेक व्यवसाय दोन प्रकारात मोडतात: उत्पादन-आधारित उद्योग आणि सेवा-आधारित उद्योग, आणि या दोन्हींच्या प्रकल्प खर्चाच्या मर्यादा वेगवेगळ्या असतात. (Pmegp Scheme In Marathi)

प्रकल्पाचा प्रकार	प्रकल्प खर्च मर्यादा
उत्पादन क्षेत्र	रु. ५० लाख
सेवा क्षेत्र	रु. १० लाख

PMEGP अंतर्गत कर्ज मर्यादा ( PMEGP loan limit)

क्षेत्रनिहाय कर्ज मर्यादा	कर्ज मर्यादा
उत्पादन क्षेत्र ( सामान्य प्रवर्ग )	रु. ४५ लाख
सेवा क्षेत्र (सामान्य प्रवर्ग)	रु. ९ लाख
उत्पादन क्षेत्र (विशेष प्रवर्ग)	रू. ४७.५० लाख
सेवा क्षेत्र (विशेष प्रवर्ग)	रू. ९.५० लाख

प्रवर्ग निहाय कर्ज मर्यादा

प्रवर्ग निहाय कर्ज मर्यादा	कर्ज मर्यादा
सामान्य प्रवर्ग	९०%
विशेष प्रवर्ग (SC/ST/OBC/Minorities/Women/PH)	९५%

PMEGP Scheme अंतर्गत पात्र उद्योग व प्रकल्प (PMEGP India business list)

जवळपास सर्व उत्पादन प्रकल्प (PMEGP इंडिया उद्योग सूची) आणि सेवा क्षेत्रातील प्रकल्प (PMEGP उद्योग सूची) या योजनेअंतर्गत पात्र आहेत. कोणते उद्योग पात्र आहेत हे समजण्यास मदत व्हावी म्हणून, दोन्ही क्षेत्रांतील व्यवसायांची यादी खाली दिली आहे.

PMEGP व्यवसायांच्या प्रकारांची यादी Manufacturing Project List

• कृषी-आधारित अन्न प्रक्रिया
• वन-आधारित उत्पादने
• हस्तनिर्मित कागद आणि फायबर
• खनिज-आधारित उत्पादने
• पॉलिमर आणि रसायन-आधारित उत्पादने
• ग्रामीण अभियांत्रिकी आणि जैव-तंत्रज्ञान
• सेवा आणि वस्त्रोद्योग

PMEGP नकारात्मक यादी, (List of Negative Activities under PMEGP )

हे प्रकल्प PMEGP योजनेअंतर्गत पात्र नाहीत: (Pmegp Scheme In Marathi)

• मांस प्रक्रिया ,
• विडी, पान आणि सिगारेट-संबंधित उद्योग
• कृषी पीक उत्पादन
• कॅरी बॅग उत्पादन
• पश्मिना लोकर उद्योग
• पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे इतर उद्योग
• सामाजिकदृष्ट्या प्रतिबंधित उद्योग
• कोणत्याही प्रकारचे प्रदूषण करणारे उद्योग

PMEGP Scheme | योजनेची अंमलबजावणी करणारे शासकीय विभाग

केंद्रामार्फत PMEGP Yojana दोन विभागामार्फत राबवली जाते:

१. जिल्हा उद्योग केंद्र
२. केंद्रामार्फत राज्य खादी व ग्रामोद्योग महामंडळ

कर्ज देणाऱ्या बँका (PMEGP bank list)

१. सर्व सरकारी बँका
२. सर्व ग्रामीण बँका
३. सर्व प्रायव्हेट बँक

PMEGP Scheme अंतर्गत मिळणाऱ्या बँक कर्जासंबंधी PMEGP loan details)

• १. कर्जाची रक्कम: या योजनेअंतर्गत, बँक सर्वसाधारण प्रवर्गातील अर्जदारांना कर्जाच्या रकमेच्या ९०% पर्यंत आणि राखीव प्रवर्गातील अर्जदारांना ९५% पर्यंत कर्ज देते.
• २. कर्जाचा प्रकार: या योजनेअंतर्गत, मुदत कर्ज (टर्म लोन) आणि कॅश क्रेडिट कर्ज दोन्ही दिले जातात. अनुदानाची रक्कम एकूण प्रकल्प रकमेवर आधारित असते. तथापि, कॅश क्रेडिट रकमेचा पूर्ण वापर केल्यासच ही रक्कम अनुदानासाठी पात्र ठरते.
• ३. व्याजदर: बँकेच्या नियमांनुसार व्याजदर आकारले जातील.
• ४. परतफेडीचा कालावधी: परतफेडीचा कालावधी साधारणपणे ३ ते ७ वर्षांचा असतो.
• ५. लॉक-इन कालावधी: अनुदानाच्या लॉक-इन कालावधीपर्यंत आपले कर्ज कायम ठेवणे आवश्यक आहे.

लोकसंख्येचे निकष

२०११ च्या जनगणनेनुसार, २०,००० पेक्षा कमी लोकसंख्या असलेले क्षेत्र ग्रामीण आणि २०,००० पेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेले क्षेत्र शहरी मानले जाते आणि त्यानुसार अनुदानाची टक्केवारी निश्चित केली जाते. यासाठी तुम्हाला तुमच्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालयातून लोकसंख्येचा दाखला मिळवावा लागेल.

PMEGP कागदपत्रे यादी (PMEGP documents list)

१. उद्योग आधार ( उद्योग आधार ५ मिनिटात मिळविण्यासाठी येथे क्लिक करा )
२. पासपोर्ट साईझ फोटो
३. आधार कार्ड
४.. रहिवाशी प्रमाणपत्र
५. शैक्षणिक अर्हता प्रमाणपत्र
६. हमी पत्र (Undertaking Form for PMEGP Scheme) Pdf
७. प्रोजेक्ट रिपोर्ट
८. जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
९. ट्रैनिंग प्रमाणपत्र (EDP Training Certificate)
१०. स्पेशल प्रवर्ग प्रमाणपत्र (दिव्यांग प्रमाणपत्र)

उद्योजगता विकास कार्यक्रम (Entrepreneurship Development Programme)

PMEGP योजनेअंतर्गत सर्व पात्र अर्जदारांना उद्योजकता विकास कार्यक्रमांतर्गत प्रशिक्षण घेणे बंधनकारक आहे. या प्रशिक्षणात आर्थिक नियोजन, व्यवस्थापकीय कौशल्ये, विपणन, लेखांकन इत्यादी आवश्यक व्यावसायिक बाबींचा समावेश असतो. उद्योजकता विकास कार्यक्रमाच्या (EDP) प्रशिक्षणाचा कालावधी सेवा क्षेत्रातील प्रकल्पांसाठी एक आठवडा आणि उत्पादन क्षेत्रातील प्रकल्पांसाठी दोन आठवडे असतो.

व्यवसाय नोंदणी (Business Registration)

या PMEGP Scheme अंतर्गत कर्ज प्रकरण करण्यासाठी आपला व्यवसाय उद्योग आधार नंबर काढून घेणे बंधनकारक आहे,

कर्जासाठी बँकेत जाताना तुम्ही कोणत्या गोष्टींचे पालन केले पाहिजे?

१. बँक अधिकाऱ्यांना हे सांगू नका की तुम्हाला PMEGP अंतर्गत कर्ज हवे आहे, कारण तुम्ही ज्या योजनेअंतर्गत अर्ज करत आहात, तिच्याशी बँकेचा काहीही संबंध नसतो.

बँकेला हे जाणून घेण्यात रस असतो की ती कोणत्या व्यवसायासाठी किंवा कोणाला कर्ज देणार आहे.

म्हणून, या योजनेअंतर्गत तुम्हाला कर्ज देणे बँकेवर बंधनकारक आहे, असे तुम्ही कधीही गृहीत धरू नका.

२. लक्षात ठेवा: जरी बँका केवळ चांगल्या कर्जदारांनाच कर्ज देत असल्या तरी, बँकेकडे जाणे हा जणू तुमचा जन्मसिद्ध हक्क आहे अशा थाटात कधीही जाऊ नका.

तुमचे वर्तन नेहमी नम्र असले पाहिजे. हे कर्ज तुमच्यासाठी प्राधान्याचे असू शकते, परंतु बँक अधिकाऱ्यांची इतर महत्त्वाची कामे असू शकतात.

३. बँकेत जाण्यापूर्वी, तुमच्या व्यवसायाबद्दल आणि तुमच्या प्रकल्पाबद्दल संपूर्ण माहिती गोळा करा. ते तुमच्या व्यवसायाबद्दल विचारू शकतील अशा कोणत्याही प्रश्नांची उत्तरे तयार ठेवा. ४. तुमच्या व्यवसायाबद्दल आणि प्रकल्पाबद्दल सर्व माहिती दिल्यानंतर आणि बँकेच्या सर्व प्रश्नांची उत्तरे दिल्यानंतर, तुम्ही या योजनेअंतर्गत अनुदानासाठी अर्ज करत आहात हे त्यांना कळवावे, जेणेकरून बँकेला असे वाटणार नाही की तुम्ही केवळ अनुदानासाठी कर्ज घेत आहात.

पीएमईजीपी योजेसाठी संपर्क : (How to get a personal loan on low salary)

या योजनेसाठी थेट भेट द्या. : लिंक 

PMEGP Scheme In Marathi Pdf Link
 
Sample Project Report Xls. File

पीएमईजीपी बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)