‘Viksit Bharat–Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission (Gramin)’ (VB-G RAM G) अंतर्गत काम करणाऱ्या मजुरांच्या हजेरीनुसार त्यांचे वेतन थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जाते. अनेकदा मजुरीचे पैसे जमा झाले आहेत की नाही, हे पाहण्यासाठी मजुरांना बँकेत किंवा ग्रामपंचायतीत फेऱ्या माराव्या लागतात.
परंतु, आता तुम्ही घरबसल्या तुमच्या मोबाईलवरून MGNREGA Payment Status तुमच्या कामाचे पैसे Direct Benefit Transfer (DBT) द्वारे खात्यात जमा झाले आहेत की नाही, हे ऑनलाईन तपासू शकता.
MGNREGA Payment Status
VB-G RAM G ही केंद्र सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे ज्याद्वारे ग्रामीण भागातील अकुशल मजुरांना रोजगाराची हमी दिली जाते. या योजनेअंतर्गत काम केल्यानंतर मजुरांची हजेरी Muster Roll मध्ये नोंदवली जाते.
पूर्वी Mgnarega मार्फत मजुरीचे पैसे रोख स्वरूपात किंवा धनादेशाद्वारे दिले जायचे. मात्र, पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि गैरव्यवहार रोखण्यासाठी आता सर्व व्यवहार FTO (Fund Transfer Order) द्वारे थेट मजुराच्या आधार-लिंक बँक खात्यात केले जातात. MGNREGA Payment Status पाहू शकता.
नरेगा मजुरीचे पैसे पाहण्यासाठी काय आवश्यक आहे?
ऑनलाईन पोर्टलवरून तुमचे MGNREGA Payment Status तपासण्यासाठी खालील गोष्टी तुमच्याकडे असणे आवश्यक आहे:
- तुमचा जॉब कार्ड नंबर (Job Card Number)
- आधार कार्डशी लिंक असलेला बँक खाते क्रमांक (Bank Account Number)
- ग्रामपंचायतीचे नाव, तालुका आणि जिल्हा
- इंटरनेट सुविधा असलेला स्मार्टफोन किंवा कॉम्प्युटर
मोबाईलवरून MGNREGA Payment Status कसे तपासावे? (Step-by-Step)
- अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: नरेगाच्या अधिकृत पोर्टल (
nrega.nic.in) वर जा. - Gram Panchayat विभाग निवडा: होमपेजवर असलेल्या ‘Quick Access’ किंवा ‘Gram Panchayat’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- Generate Reports वर जा: ‘Generate Reports’ निवडून तुमच्या ‘Maharashtra’ राज्याची निवड करा.
- स्थानिक माहिती भरा: तुमचे Financial Year (आर्थिक वर्ष), District (जिल्हा), Block (तालुका), आणि Panchayat (ग्रामपंचायत) निवडा व Proceed वर क्लिक करा.
- Job Card/Worker Account Details: उघडलेल्या पेजवर R1. Job Card/Registration या सेक्शनमध्ये जा.
- Job Card / Employment Register: या पर्यायावर क्लिक करून तुमची जॉब कार्ड यादी उघडा आणि तुमच्या नावावर क्लिक करा.
- कामाचा तपशील व रक्कम पहा: तुमच्या जॉब कार्ड प्रोफाइलमध्ये खाली स्क्रोल करा. तिथे तुम्ही केलेले काम, हजेरीचे दिवस (Muster Roll No.), आणि बँक खात्यात जमा झालेली मजुरीची रक्कम स्पष्ट दिसेल.
PFMS पोर्टलवरून बँक जमा स्टेटस कसे पाहायचे?
शासनाने पाठवलेले पैसे बँकेत जमा झाले की नाही हे तपासण्यासाठी PFMS (Public Financial Management System) पोर्टलचा वापर केला जातो:
- PFMS Portal (
pfms.nic.in) वर जा. - ‘Know Your Payments’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमची बँक, बँक खाते क्रमांक (Account Number) भरा.
- स्क्रीनवर आलेला Captcha Code टाकून ‘Send OTP on Registered Mobile No.’ वर क्लिक करा.
- मिळालेला OTP टाकताच नरेगाच्या मजुरीचे जमा झालेले पैसे थेट स्क्रीनवर दिसतील.
FTO (Fund Transfer Order) स्टेटस कसे ट्रॅक करायचे?
नरेगा पोर्टलवर तुमचे पैसे मंजूर झाले आहेत पण बँकेत जमा झाले नाहीत, तर FTO Status तपासणे आवश्यक असते:
- नरेगा पोर्टलच्या ‘Track FTO’ पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमचा FTO Number किंवा Job Card Number टाका.
- स्क्रीनवर तुम्हाला FTO प्रक्रिया कोणत्या टप्प्यावर आहे (Pending, Processed, or Rejected) हे स्पष्ट दिसेल.
मजुरीचे पैसे वेळेवर न मिळाल्यास काय करावे?
जर काम पूर्ण होऊन १५ दिवसांपेक्षा जास्त कालावधी झाला असेल आणि तरीही पैसे जमा झाले नसतील, तर खालील उपाययोजना करा:
- बँक खाते ई-केवायसी (e-KYC): तुमचे बँक खाते आधार कार्डशी पूर्णपणे लिंक आणि ॲक्टिव्ह आहे की नाही हे तपासा.
- ग्रामसेवक किंवा रोजगार सेवकाशी संपर्क: तुमच्या ग्रामपंचायतीतील रोजगार सेवकाकडून मस्टर रोलची एन्ट्री योग्य प्रकारे झाली आहे का, याची पडताळणी करा.
- नरेगा तक्रार निवारण पोर्टल: MGNREGA च्या अधिकृत पोर्टलवर ‘Grievance Redressal’ पर्यायाद्वारे ऑनलाईन तक्रार नोंदवा.
- टोल-फ्री नंबर: नरेगाच्या अधिकृत 1800-180-6127 या क्रमांकावर कॉल करून थेट मदत मिळवा.
हे देखील वाचा : MGNREGA नवीन जॉब कार्ड कसे बनवावे?
MGNREGA Payment Status (FAQ)
Q1. कामाचे पैसे किती दिवसांत बँक खात्यात जमा होतात?
उत्तर: काम पूर्ण झाल्याच्या आणि मस्टर रोल बंद झाल्याच्या १५ दिवसांच्या आत मजुरीची रक्कम डीबीटी (DBT) द्वारे बँक खात्यात जमा केली जाते.
Q2. पैसे जमा न झाल्यास तक्रार कुठे करावी?
उत्तर: जर १५ दिवसांनंतरही मजुरी जमा झाली नाही, तर तुम्ही तुमच्या ग्रामसेवकाकडे किंवा नरेगाच्या टोल-फ्री नंबरवर (1800-180-6127) संपर्क साधू शकता.
Q3. मजुरीचे पैसे दुसऱ्याच्या खात्यात जमा होऊ शकतात का?
उत्तर: नाही, आधार कार्डशी जोडलेल्या आणि जॉब कार्डशी लिंक असलेल्या स्वतःच्याच बँक किंवा पोस्ट खात्यात मजुरी जमा होते.
Q4. जॉब कार्ड नंबरशिवाय MGNREGA Payment Status पाहता येते का?
उत्तर: नाही, MGNREGA Payment Status ऑनलाईन नरेगा रिपोर्ट पाहण्यासाठी जॉब कार्ड नंबर किंवा बँक खाते क्रमांक असणे आवश्यक आहे.
Q5. मजुरीचा दर सर्व राज्यांमध्ये समान असतो का?
उत्तर: नाही, प्रत्येक राज्यात आणि आर्थिक वर्षानुसार नरेगाच्या रोजंदारीचा दर (Wage Rate) वेगळा असतो.