पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये : Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye

Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye शोधत आहात का? या लेखात आम्ही तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहोत उत्तम असा Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye Marathi.पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये मराठीत अत्यंत प्रभावी आणि सोप्या भाषेतील माहिती देत आहे. Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye Marathi वाचण्यासाठी आणि डाउनलोड करण्यासाठी आत्ताच क्लिक करा!”

परिचय – Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye

केंद्र सरकारने डिसेंबर १९९६ मध्ये एक कायदा मंजूर केला, ज्याद्वारे अनुसूचित क्षेत्रातील आदिवासींना स्वराज्याचा अधिकार देण्यात आला. या कायद्याबद्दल जागरूकता निर्माण करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. त्याचप्रमाणे, हा कायदा अनुसूचित क्षेत्रातील ग्रामसभांना इतर ग्रामसभांपेक्षा काही अधिकार देतो. यामध्ये महाराष्ट्र ग्रामपंचायत कायदा, कलम ५४ अ, ब, क आणि ड, पेसा कायदा नियम, २०१४ आणि वन हक्क कायदा अंतर्गत त्यांना देण्यात आलेल्या अधिकारांचा समावेश आहे.

पेसा कायद्याअंतर्गत ग्रामसभेच्या अधिकारांमध्ये प्रथा आणि परंपरा राखणे आणि प्रोत्साहन देणे, वाद सोडवणे, सरकारी योजनांचे लाभार्थी निवडणे, विविध प्रकल्प/योजना मंजूर करणे, उपयुक्तता प्रमाणपत्रे देणे आणि जमीन, जंगले, पाणी, बाजारपेठा, कर्ज देणे, विकास कामे आणि विकास यंत्रणा नियंत्रित करणे यांचा समावेश आहे.

पेसा कायद्याअंतर्गत देण्यात आलेल्या अधिकारांची माहिती लोकांना दिली पाहिजे. शिवाय, ग्रामसभा मजबूत करण्यासाठी आणि आदिवासी विकासाला चालना देण्यासाठी, केंद्र सरकारने ग्रामसभा संघटकांद्वारे ग्रामसभांना संघटित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यानुसार, (Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye) केंद्र सरकारच्या पंचायत राज विभागाने एक नियमावली प्रकाशित केली आहे.

पेसा ग्रामसभा मोबीलायझरची नियुक्ती

२२ जून २०१६ रोजीच्या एका परिपत्रकात ग्रामसभा मोबीलायझर नियुक्तीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान केली आहेत. केंद्र सरकारने त्यांच्या प्रशिक्षण आणि मानधनासाठी निधी मंजूर केला आहे आणि ग्रामसभा मोबीलायझर नियुक्ती ग्रामसभेने निवडलेल्या महिला स्वयंसहाय्यता गटांद्वारे केली जाईल. ग्रामसभा मोबीलायझर ग्रामसभेच्या नियंत्रणाखाली (Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye) काम करतील, परंतु ते ग्रामपंचायतीचे सेवक/कर्मचारी नसतील. शिवाय, ते ग्रामसभेच्या इच्छेनुसार आणि एका निश्चित कालावधीसाठी काम करतील.

पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर सरकारी परिपत्रक:

२२ जून २०१६ च्या परिपत्रकानुसार राज्य सरकारने ग्रामसभा मोबीलायझर (Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye) ची कर्तव्ये निश्चित केली आहेत. तथापि, ग्रामसभेची कार्ये आणि जबाबदाऱ्या स्पष्टपणे परिभाषित करण्यात आलेली आहे. तसेच जर का ग्रामसभा मोबीलायझर योग्य रीतीने कामे न केल्यास ग्रामपंचायत ठराव नुसार त्याला लवकरच काढण्यात येईल., त्यांच्या कामात मार्गदर्शन करण्यासाठी खालील मार्गदर्शक तत्त्वे देखील दिली जात आहेत.

पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर चे कार्ये:

1. ग्रामसभा मोबीलायझर घरोघरी जाऊन अनुसूचित क्षेत्रातील ग्रामस्थांना ग्रामसभेचे महत्त्व आणि अधिकार याबद्दल शिक्षित करेल आणि सर्व मतदार ग्रामसभेला उपस्थित राहतील याची खात्री करेल.
2. ग्रामसभा मोबीलायझर पेसा कायदा, वन हक्क कायदा आणि विकास योजनांच्या सध्याच्या अंमलबजावणी स्थितीचे सर्वेक्षण करेल, त्यांचा अहवाल ग्रामसभेला सादर करेल आणि त्याची प्रत पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषदेला पाठवेल.
3. ग्रामसभा मोबीलायझर गरजू परंतु ज्यांना सरकारी योजनांचा लाभ मिळालेला नाही, ज्यांना शेती आणि पिण्याच्या पाण्याची सुविधा नाही आणि जे अन्यायाचे बळी आहेत अशा लोकांच्या घरी भेट देईल आणि त्यांना कायद्याचे नियम समजावून सांगेल. अशा लोकांचा एक गट तयार करावा आणि ग्रामसभेसमोर त्यांच्या चिंता मांडण्यासाठी प्रेरित करावे.
4. ग्रामसभा मोबीलायझर पाणी, जंगले, जमीन आणि प्राण्यांशी संबंधित ताकद, कमकुवतपणा, संधी आणि धोके यांचे सर्वेक्षण करेल आणि ते ग्रामसभेला सादर करेल, ज्याची प्रत पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषदेला देईल.
5. ग्रामसभा संचालक लोकांमध्ये पशुपालन, जमीन व्यवस्थापन, पाणी व्यवस्थापन, शिक्षण, आरोग्य, स्वच्छता, रोजगार, चालीरिती, शांतता आणि सुव्यवस्था याबद्दल जागरूकता निर्माण करेल आणि त्यांना ग्रामसभेत त्यांच्या समस्या मांडण्यास प्रवृत्त करेल.
6. ग्रामसभा संचालक लोकांमध्ये वनजमिनीवरील विकास हक्क, सामुदायिक वन हक्क, सामुदायिक वनसंपदा हक्क आणि गौण वनोपजांशी संबंधित हक्कांबद्दल जागरूकता निर्माण करेल आणि त्यांना ग्रामसभेत त्यांच्या समस्या मांडण्यास प्रवृत्त करेल.
7. ग्रामसभा संचालक वर वर्णन केल्याप्रमाणे ग्रामसभेत गावात स्थापन झालेल्या विविध गटांच्या प्रमुखांची आणि सदस्यांची उपस्थिती सुनिश्चित करेल. ग्रामसभेत निर्णय मंजूर झाल्यानंतर, ते संबंधित अधिकाऱ्यांशी पाठपुरावा करतील आणि ग्रामसभेला माहिती सादर करतील.
8. ग्रामसभा संचालक वरील कामाचा तिमाही आणि वार्षिक अहवाल तयार करेल आणि तो ग्रामसभेला सादर करेल, त्याची प्रत पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषदेला देईल.

ग्रामसभा मोबिलायझर जबाबदाऱ्या :

• ग्रामसभा मोबिलायझर ग्रामसभेचा नियंत्रणा खाली काम करेल.
• ग्रामसभेचे कामकाज सुरळीत चालावे यासाठी, तो अध्यक्ष आणि ग्रामसेवकांना ग्रामसभेच्या सूचना जारी करण्यात, ग्रामसभेची प्रसिद्धी करण्यात, ग्रामसभेचे इतिवृत्त तयार करण्यात आणि ग्रामसभेच्या ठरावांवर कार्यवाही करण्यासाठी वाटाघाटी करण्यात मदत करेल.
• जर ग्रामसेवक अनुपस्थित असेल आणि सभेचे अध्यक्ष तसे आदेश देतील, तर तो ग्रामसभेचा सचिव म्हणून काम करेल.
• बैठकीच्या सूचनेत बैठकीची तारीख, वेळ, ठिकाण आणि तपशील समाविष्ट असतील आणि ते सर्वांना कळवले जातील याची खात्री तो करेल.
• ग्रामसभा खुल्या आणि मुक्त वातावरणात होतील आणि ग्रामसभेत विश्वास निर्माण करण्यासाठी तो प्रयत्न करेल. यासाठी तो संबंधित अधिकाऱ्यांकडून मार्गदर्शन देखील घेईल.
• ग्रामसभा मोबीलायझर प्रत्येक ग्रामसभेत ग्रामसभेच्या ठरावांच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेतील.
• ग्रामसभा आंदोलनकर्ता प्रत्येक ग्रामसभेत ग्रामसभेच्या ठरावांच्या अंमलबजावणीची नोंद ठेवेल.
• यामध्ये ठराव क्रमांक, तारीख, तपशील, ठराव कोणाकडे आणि केव्हा पाठवला गेला आणि त्यावर केलेली कारवाई यांचा समावेश असेल.
• ग्रामसभा आंदोलनकर्ता सरकारी अधिकारी, आदिवासी विकास संस्था आणि ग्रामस्थ यांच्यात संपर्क साधण्याचे काम करेल, ग्रामस्थांच्या समस्या त्यांच्या लक्षात आणून देईल आणि ग्रामसभेला केलेल्या कामाचा अहवाल सादर करेल.
• ग्रामसभा आंदोलनकर्ता आवश्यकतेनुसार ग्रामसभा स्थायी समित्यांना मदत करेल. ते त्यांच्या कामाचे रेकॉर्ड ठेवण्यास देखील मदत करतील. ते ग्रामपंचायत क्षेत्रातील विविध गावांमधील विविध स्थायी समित्या किंवा ग्रामसभांमध्ये समन्वय राखण्यास देखील मदत करतील.
• ग्रामसभा आंदोलनकर्ता ग्रामसभा सदस्य आणि समिती सदस्यांची माहिती अद्ययावत करण्यासाठी सरकार/जिल्हा परिषद किंवा ग्रामसभेच्या मदतीने प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करेल. हे साध्य करण्यासाठी ते आवश्यकतेनुसार सरकारी अधिकाऱ्यांची मदत देखील घेतील.
• ग्रामसभा आंदोलनकर्ता अधिकाऱ्यांना/आदिवासी विकास संस्थांना/लोकांना गावकऱ्यांच्या विकासाला चालना देणारे कार्यक्रम आयोजित करण्यात मदत करेल.

निष्कर्ष

आजच्या लेखातून आपण पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये बद्दल काय शिकलो?

मित्रांनो, आजच्या लेखात Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye Marathi PDF समाविष्ट आहे. जीवनातील अशा महत्त्वाच्या प्रसंगांसाठी पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये चा हा क्षण योग्य आणि अत्यंत महत्त्वाचे आहे. आम्हाला आशा आहे की, ‘पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये मराठी’ हा लेख उपयुक्त ठरेल.

आम्ही तुमच्या साठी काय दिले आहे किंवा तुम्हाला हे पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये’ कसे वाटले ते कृपया खालील कमेंट बॉक्स मध्ये ‘पेसा ग्रामसभा मोबीलायझर जबाबदाऱ्या आणि कार्ये’ या बद्दल आम्हाला कळवा. तसेच, जर तुमच्याकडे ‘Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye Marathi’ या विषयाशी संबंधित काही नवीन कल्पना असतील तर त्या आमच्यासोबत शेअर करा.

Related Post : PESA Act in Marathi तुमच्या मित्रांसोबत सोशल मीडियावर (व्हॉट्सअप्स , फेसबुक) शेअर करा. अशाच Pesa Gramsabha Mobilayzar Jababdarya Aani Karye या सारख्या विषयांवर अधिक माहितीसाठी आमच्या वेबसाइटला पुन्हा भेट द्यायला विसरू नका.