Tantya Bhil Statue Damage Jolana Dhar : इतिहास साक्षी आहे की, ज्या महापुरुषांनी आपल्या रक्ताचे पाणी करून देशाचे स्वातंत्र्य आणि समाजाचा स्वाभिमान टिकवून ठेवला, त्यांच्या वारशावर जेव्हा जेव्हा आघात होतो, तेव्हा समाजमन पेटून उठते. अशीच एक संतापजनक आणि दुर्दैवी घटना मध्य प्रदेशातील धार जिल्ह्यातील सरदारपूर जवळील जोलाना येथे घडली आहे. येथील आदिवासींचे आराध्य दैवत आणि महान स्वातंत्र्यसेनानी जननायक टंट्या भील (Tantya Bhil) यांच्या प्रतिमेची काही समाजकंटकांकडून विडंबना करण्यात आली आहे.

या घटनेची बातमी वाऱ्यासारखी पसरताच संपूर्ण आदिवासी समाज आणि विविध सामाजिक संघटनांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. ‘जय आदिवासी युवा शक्ती’ (JAYS) या संघटनेने या घटनेचा तीव्र निषेध करत प्रशासनाला आणि धार पोलिसांना (Dhar Police) थेट इशारा दिला आहे.

जोलाना (सरदारपूर) येथे नेमके काय घडले?

धार जिल्ह्यातील सरदारपूर विधानसभा अंतर्गत येणाऱ्या जोलाना गावामध्ये क्रांतीसूर्य टंट्या भील यांची प्रतिमा/मूर्ती स्थापित करण्यात आली आहे. ही प्रतिमा केवळ एक दगड किंवा धातूची मूर्ती नाही, तर तो संपूर्ण आदिवासी समाजाच्या अस्मितेचा आणि संघर्षाचा जिवंत इतिहास आहे.

परंतु, काही असामाजिक आणि विकृत प्रवृत्तीच्या तत्त्वांनी या प्रतिमेचे नुकसान केले. ही घटना समोर आल्यानंतर स्थानिक आदिवासी बांधवांनी घटनास्थळी धाव घेतली. आपल्या महापुरुषाचा असा अपमान पाहून समाज बांधवांच्या भावना तीव्र झाल्या असून परिसरात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

“हा केवळ मूर्तीचा अपमान नाही, तर अस्मितेवर हल्ला” – एडवोकेट लोकेश मुजाल्दा

या घटनेवर ‘जयस’ (JAYS) चे राष्ट्रीय अध्यक्ष एडवोकेट लोकेश मुजाल्दा यांनी अत्यंत कडक शब्दांत आपली प्रतिक्रिया नोंदवली आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की:

“जोलाना (सरदारपूर) येथे स्थापित क्रांतीसूर्य टंट्या भील यांच्या प्रतिमेची विडंबना करणे ही अत्यंत निंदनीय बाब आहे. हा संपूर्ण आदिवासी समाजाच्या आस्था, इतिहास आणि अस्मितेचा अपमान आहे. टंट्या भील हे आमचे प्रेरणास्थान आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक आहेत. त्यांच्या सन्मानाशी खेळ खपवून घेतला जाणार नाही.”

जयस संघटनेने थेट प्रशासन आणि एसपी धार (SP Dhar) यांच्याकडे मागणी केली आहे की, या घटनेमागील दोषींचा शोध घेऊन त्यांच्यावर तात्काळ आणि कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात यावी. जर पोलिसांनी वेळेत कारवाई केली नाही, तर आदिवासी समाज लोकशाही आणि संवैधानिक मार्गाने तीव्र आंदोलन करण्यास बाध्य होईल, असा इशाराही पवन दावर (Pawan Dawar), बाबूलाल बघेल (Babulal Baghel), जीवन ठाकूर (Jeevan Thakur), आणि धार जिल्हाध्यक्ष भारतसिंह गामड (Bharatsingh Gamad) यांच्यासह प्रमुख नेत्यांनी दिला आहे.

क्रांतीसूर्य टंट्या भील: आदिवासींचे ‘रॉबिनहूड’ आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक

या घटनेचे गांभीर्य समजून घेण्यासाठी आपल्याला क्रांतीसूर्य टंट्या भील कोण होते आणि आदिवासी समाजात त्यांचे स्थान काय आहे, हे समजून घेणे आवश्यक आहे.

१. अद्भूत क्रांतीकारक

क्रांतीसूर्य टंट्या भील (टंट्या मामा) हे ब्रिटिश साम्राज्याला हादरवून सोडणारे महान क्रांतीकारक होते. त्यांनी इंग्रजांच्या जुलमी राजवटीविरुद्ध आणि गरिबांचे शोषण करणाऱ्या सावकारांविरुद्ध सशस्त्र संघर्ष पुकारला होता.

२. गरिबांचे कैवारी (The Indian Robin Hood)

इंग्रजांचा खजिना आणि जुलमी सावकारांची संपत्ती लुटून ती गरीब, भुकेल्या आदिवासी आणि गरजू लोकांमध्ये वाटण्याचे काम टंट्या मामा करायचे. म्हणूनच त्यांना आदराने ‘मामा’ म्हटले जाते. ब्रिटिशांनीही त्यांचा उल्लेख ‘इंडियन रॉबिनहूड’ असा केला होता.

३. सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसा

मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, छत्तीसगड आणि गुजरातच्या आदिवासी पट्ट्यात टंट्या भील यांना देवाचे स्थान आहे. त्यांच्या शौर्याच्या गाथा आजही लोकगीतांमधून गायल्या जातात. अशा महापुरुषाच्या स्मारकाची विडंबना होणे म्हणजे थेट त्यांच्या ऐतिहासिक वारशावर चिखलफेक करण्यासारखे आहे.

वारंवार अशा घटना घडण्यामागे काय आहे कारण?

देशाच्या विविध भागांत महापुरुषांच्या पुतळ्यांची किंवा स्मारकांची विडंबना होण्याच्या घटना नवीन नाहीत. परंतु, अशा घटनांमुळे सामाजिक सलोखा धोक्यात येतो.

• आदिवासी इतिहासाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन: काही घटकांमध्ये अजूनही आदिवासी क्रांतीकारकांच्या इतिहासाविषयी आदर किंवा पुरेशी माहिती नसल्यामुळे अशा विकृत घटना घडतात.
• कठोर कारवाईचा अभाव: बऱ्याचदा अशा प्रकरणांतील आरोपींना तात्काळ अटक होत नाही किंवा त्यांच्यावर कडक कलमे लावली जात नाहीत, ज्यामुळे गुन्हेगारांचे मनोबल वाढते.
• राजकीय आणि सामाजिक तेढ: काही वेळा जाणीवपूर्वक सामाजिक शांतता भंग करण्यासाठी अशा प्रकारची कृत्ये केली जातात.

प्रशासनाची भूमिका आणि पुढील पावले

या घटनेनंतर मध्य प्रदेश पोलीस (Madhya Pradesh Police) https://www.mppolice.gov.in आणि जनसंपर्क विभाग (Jansampark MP) यांच्यावर मोठी जबाबदारी येऊन पडली आहे. कायदा आणि सुव्यवस्था बिघडू नये यासाठी प्रशासनाने खालील पावले उचलणे गरजेचे आहे:

१. जलद तपास (Fast-Track Investigation): पोलिसांनी परिसरातील सीसीटीव्ही फुटेज आणि स्थानिक खबऱ्यांच्या मदतीने आरोपींना २४ तासांच्या आत अटक करावी. २. सुरक्षा व्यवस्था: जोलाना आणि आसपासच्या संवेदनशील भागात अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त तैनात करावा, जेणेकरून कोणतीही अनुचित घटना घडणार नाही. ३. स्मारकाची पुनर्स्थापना: प्रशासनाने तात्काळ पुढाकार घेऊन क्रांतीसूर्य टंट्या भील यांच्या प्रतिमेची सन्मानपूर्वक डागडुजी किंवा पुनर्स्थापना करावी.

“लढेंगे और जितेंगे!” – ६० वर्षांचा वनहक्काचा वनवास संपवण्यासाठी पानसेमलमध्ये आदिवासींचा एल्गार,

निष्कर्ष (Conclusion)

महापुरुष हे कोणत्याही एका जातीचे किंवा धर्माचे नसतात, ते संपूर्ण देशाचे गौरव असतात. क्रांतीसूर्य टंट्या भील यांनी देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी दिलेले बलिदान विसरता येणारे नाही. जोलाना (धार) येथील घटना ही मानवी मूल्यांना आणि सामाजिक सलोख्याला काळिमा फासणारी आहे. ऍड. लोकेश मुजाल्दा आणि जयस संघटनेने घेतलेली भूमिका ही समाजाचा संताप दर्शवणारी आहे. आता चेंडू प्रशासनाच्या कोर्टात आहे; त्यांनी दोषींवर अशी कारवाई करावी की पुन्हा कोणाचीही महापुरुषांच्या सन्मानाशी खेळण्याची हिंमत होणार नाही.

Tantya Bhil Statue Damage Jolana Dhar FAQs

१. जोलाना येथे नक्की कोणती घटना घडली आहे?

उत्तर: मध्य प्रदेशातील धार जिल्ह्यातील जोलाना (सरदारपूर) येथे जननायक क्रांतीसूर्य टंट्या भील यांच्या प्रतिमेचे काही असामाजिक तत्त्वांनी नुकसान (विडंबना) केले आहे.

२. या घटनेवर ‘जयस’ (JAYS) ची भूमिका काय आहे?

उत्तर: ‘जयस’चे राष्ट्रीय अध्यक्ष एडवोकेट लोकेश मुजाल्दा यांनी या घटनेचा तीव्र निषेध केला असून दोषींना त्वरित अटक न केल्यास मोठ्या आंदोलनाचा इशारा दिला आहे.

३. टंट्या भील यांना ‘इंडियन रॉबिनहूड’ का म्हटले जाते?

उत्तर: टंट्या भील हे ब्रिटिश राजवटीत इंग्रजांचा आणि जुलमी सावकारांचा खजिना लुटून तो गरीब आणि गरजू आदिवासींमध्ये वाटायचे, म्हणूनच त्यांना ‘इंडियन रॉबिनहूड’ म्हटले जाते.

४. जयस संघटनेने कोणाकडे कारवाईची मागणी केली आहे?

उत्तर: जयसने धार जिल्ह्याचे पोलीस अधीक्षक (SP Dhar) आणि स्थानिक प्रशासनाकडे दोषींवर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे.

५. जोलाना हे ठिकाण कोणत्या जिल्ह्यात येते?

उत्तर: जोलाना हे ठिकाण मध्य प्रदेशातील धार जिल्ह्यातील सरदारपूर विधानसभा क्षेत्रात येते.