आजच्या काळात भविष्याची चिंता मिटवण्यासाठी आणि वृद्धापकाळ सुरक्षित करण्यासाठी केंद्र सरकारची अटल पेन्शन योजना (Atal Pension Yojana – APY E PRAN Card Download Online) अत्यंत लोकप्रिय ठरत आहे. जर तुम्ही या योजनेत गुंतवणूक केली असेल, तर तुमच्याकडे e-PRAN Card (Permanent Retirement Account Number) असणे अत्यंत आवश्यक आहे. हे कार्ड म्हणजे तुमच्या पेन्शन खात्याची ओळख आणि पुरावा आहे.
अनेकदा लोकांना वाटते की हे कार्ड काढण्यासाठी बँकेत चकरा माराव्या लागतील किंवा क्लिष्ट प्रक्रियेतून जावे लागेल. पण तसे अजिबात नाही! Protean (NPS CRA) च्या अधिकृत वेबसाईटवरून किंवा Umang App वरून तुम्ही कोणत्याही पासवर्डशिवाय अवघ्या दोन मिनिटांत हे कार्ड मोबाईलवर डाउनलोड करू शकता. मार्गदर्शनाचा वापर करून, आज आपण याची संपूर्ण ‘स्टेप-बाय-स्टेप’ माहिती सोप्या मराठीत पाहणार आहोत.
e-PRAN Card म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचे आहे?
ज्याप्रमाणे आपल्याकडे आधार कार्ड किंवा पॅन कार्ड असते, त्याचप्रमाणे अटल पेन्शन योजनेच्या लाभार्थ्यांसाठी PRAN (Permanent Retirement Account Number) हा १२ अंकी एकमेव क्रमांक असतो.
- खात्याचा संपूर्ण तपशील: या कार्डवर तुमचे नाव, प्रान नंबर, जन्मतारीख, आणि नॉमिनीचा तपशील असतो.
- पेन्शनचा पुरावा: तुम्ही आतापर्यंत किती पैसे जमा केले आणि वयाच्या ६० वर्षांनंतर तुम्हाला किती पेन्शन मिळणार, याचा हा मुख्य पुरावा आहे.
- डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध: हे कार्ड PDF स्वरूपात डाऊनलोड करणे पूर्णपणे मोफत आहे.
पद्धत १: जर तुम्हाला तुमचा PRAN नंबर माहित असेल (With PRAN)
जर तुमच्याकडे तुमचा १२ अंकी प्रान नंबर तयार असेल, तर खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: सर्वात आधी Protean च्या अधिकृत पोर्टलला (
[https://apy.nps-proteantech.in](https://apy.nps-proteantech.in)) भेट द्या. - पर्याय निवडा: स्क्रीनवर दिसणाऱ्या पर्यायांपैकी “Click to Search with PRAN” या रेडिओ बटनवर टिक करा.
- माहिती भरा: तुमचे १२ अंकी PRAN Number आणि अटल पेन्शन योजनेशी लिंक असलेला Bank Account Number अचूक टाका.
- व्ह्यू (View) निवडा: ‘Select View’ या ड्रॉपडाउन पर्यायामधून “APY e-PRAN View” हा पर्याय निवडा. (जर तुम्हाला फक्त खात्याचे स्टेटमेंट हवे असेल, तर तुम्ही “APY Statement View” देखील निवडू शकता).
- कॅप्चा कोड सोडवा: स्क्रीनवर दिसणारे सोपे गणितीय कोड (उदा. $12 + 5 = 17$) सोडवून बॉक्समध्ये भरा.
- सबमिट करा: खाली दिलेल्या Submit बटनवर क्लिक करताच तुमचे डिजिटल e-PRAN Card स्क्रीनवर येईल. ते तुम्ही PDF स्वरूपात डाउनलोड किंवा प्रिंट करू शकता.
पद्धत २: जर प्रान नंबर माहित नसेल तर काय करावे? (Without PRAN)
अनेकदा लोक आपला e-PRAN Card नंबर विसरतात किंवा त्यांच्याकडे तो उपलब्ध नसतो. अशा वेळी काळजी करण्याचे कारण नाही, तुम्ही तुमच्या नावावरूनही कार्ड शोधू शकता:
- वेबसाईटवर जा: वरीलप्रमाणेच अधिकृत पोर्टल उघडा.
- पर्याय बदला: या वेळी स्क्रीनवर “Click to Search without PRAN” या पर्यायावर टिक करा.
- वैयक्तिक माहिती भरा:
- Subscriber Name: तुमचे पूर्ण नाव टाका (जे बँकेच्या खात्यावर आहे).
- Bank Account Number: तुमचा बँक खाते क्रमांक भरा.
- Date of Birth: तुमची जन्मतारीख (DD/MM/YYYY) फॉरमॅटमध्ये टाका.
- व्ह्यू निवडा: यामध्येही “APY e-PRAN View” चा पर्याय निवडा.
- कॅप्चा भरा व सबमिट करा: गणितीय कॅप्चा कोडचे योग्य उत्तर लिहून Submit करा. तुमचा प्रान नंबर आणि ई-प्रान कार्ड दोन्ही स्क्रीनवर उपलब्ध होतील.
उमंग ॲप (Umang App) द्वारे डाउनलोड करण्याचा पर्यायी मार्ग
जर तुम्हाला वेबसाईट वापरणे कठीण वाटत असेल, तर मोबाईलमधील सरकारी ‘Umang App’ द्वारे देखील हे काम सहज होते:
तुमच्या मोबाईलमध्ये Umang App डाउनलोड करून लॉगिन करा.
ॲपच्या सर्च बारमध्ये “Atal Pension Yojana (APY)” टाईप करून सर्च करा.
आलेल्या पर्यायांपैकी “Download e-PRAN” वर क्लिक करा.
तुमचा PRAN Number टाका.
तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर एक OTP येईल, तो प्रविष्ट करा.
ओटीपी सबमिट करताच तुमचे e-PRAN Card मोबाईलमध्ये डाउनलोड होईल.
महत्त्वाच्या आणि आवश्यक बाबी (नक्की लक्षात ठेवा!)
पूर्णपणे मोफत: e-PRAN कार्ड PDF फॉरमॅटमध्ये डाउनलोड करणे पूर्णपणे मोफत (Free) आहे, यासाठी कोणतेही शुल्क द्यावे लागत नाही.
सुरक्षितता: हे कार्ड तुमच्या भविष्यातील पेन्शनशी जोडलेले अत्यंत महत्त्वाचे दस्तऐवज आहे, त्यामुळे त्याची PDF सुरक्षित ठिकाणी सेव्ह करून ठेवा.
हेल्पलाईन क्रमांक: जर तुम्हाला कोणतीही अडचण येत असल्यास, तुम्ही 1800 110 069 या टोल-फ्री क्रमांकावर किंवा www.npscra.nsdl.co.in या वेबसाईटवर संपर्क साधू शकता.
Pan card Update
APY E PRAN Card Download Online (FAQs)
१. e-PRAN कार्ड डाउनलोड करण्यासाठी काही शुल्क लागते का?
नाही, अधिकृत वेबसाईट किंवा उमंग ॲपवरून ऑनलाईन ई-प्रान कार्ड डाउनलोड करणे पूर्णपणे मोफत आहे.
२. मोबाईल नंबर लिंक नसला तर कार्ड डाउनलोड करता येईल का?
वेबसाईटवरील पद्धतीमध्ये थेट कॅप्चा टाकून कार्ड पाहता येते, परंतु उमंग ॲप आणि सुरक्षेच्या काही प्रक्रियांसाठी मोबाईल नंबर लिंक असणे सोयीचे पडते.
३. पोर्टलवर “Invalid Details” एरर आल्यास काय करावे?
अशी एरर आल्यास तुम्ही टाकत असलेले नाव, बँक खाते क्रमांक किंवा जन्मतारीख तुमच्या बँक पासबुकवरील माहितीशी जुळत आहे की नाही, याची खात्री करा.
निष्कर्ष (Conclusion)
अटल पेन्शन योजना ही तुमच्या वृद्धापकाळाचा आधार आहे आणि त्याचे e-PRAN Card तुमच्याकडे असणे म्हणजे तुमच्या गुंतवणुकीची खात्री असण्यासारखे आहे. आजच वर दिलेल्या अत्यंत सोप्या स्टेप्स वापरून तुमचे कार्ड डाउनलोड करा आणि सुरक्षित ठेवा. डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करून घरबसल्या कामे करणे आता अधिक सोपे झाले आहे.
