घरकुल मंजूर झाल्यानंतर सर्वात महत्त्वाची गोष्ट असते ती म्हणजे मजुरीची रक्कम मिळवणे आणि कामाची नोंदणी करणे. यासाठी मनरेगा (MGNREGA) जॉब कार्ड आणि त्याचा Job Card Number अत्यंत अनिवार्य असतो. अनेक नागरिकांना जॉब कार्ड नंबर कुठे मिळवायचा किंवा ऑनलाईन कसा शोधायचा याबद्दल स्पष्ट माहिती नसते. या लेखात आपण जॉब कार्ड मिळवण्याच्या ऑनलाईन आणि ऑफलाईन प्रक्रियेची संपूर्ण माहिती पाहणार आहोत.
ग्रामीण आणि शहरी भागातील बेघर व कच्च्या घरात राहणाऱ्या नागरिकांचे स्वतःचे पक्के घर असावे, या उद्देशाने केंद्र व राज्य सरकार विविध ‘घरकुल योजना’ राबवते. यामध्ये प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY), रमाई आवास योजना, शबरी आवास योजना, मोदी आवास घरकुल योजना इत्यादींचा समावेश होतो.
घरकुल योजनेत जॉब कार्डचे काय महत्त्व आहे?
घरकुल योजनेअंतर्गत लाभार्थ्याला केवळ घर बांधण्यासाठीच आर्थिक मदत (उदा. १ लाख २० हजार रुपये) मिळत नाही, तर त्यासोबतच घर बांधणीच्या काळात अकुशल मजुरी म्हणून महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेतून (MGNREGA) ९० ते ९५ दिवसांची मजुरी दिली जाते.
Job Card Number असण्याचे मुख्य फायदे:
- अतिरिक्त मजुरी अनुदान: घरकुलाचे काम करताना मजुरीचे पैसे थेट लाभार्थ्याच्या किंवा त्याच्या कुटुंबातील सदस्याच्या बँक खात्यात (DBT द्वारे) जमा होतात.
- कामाची नोंदणी: घरकुलाच्या बांधकामाची प्रगती जिओ-टॅगिंगद्वारे (Geo-Tagging) ऑनलाईन सिस्टीमवर नोंदवण्यासाठी जॉब कार्ड नंबर आवश्यक असतो.
- शासकीय ट्रॅकिंग: योजनेचा पारदर्शक लाभ मिळवण्यासाठी आणि भ्रष्टाचाराला आळा घालण्यासाठी घरकुलाच्या अर्जासोबत जॉब कार्ड मॅप केले जाते.
Job Card Number काढण्याची ऑफलाईन प्रक्रिया (ग्रामपंचायत स्तर)
ज्या नागरिकांकडे अद्याप मनरेगा Job Card Number उपलब्ध नाही, ते खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो करून आपल्या ग्रामपंचायतीमार्फत नवीन जॉब कार्ड बनवू शकतात:
१. आवश्यक कागदपत्रे जमा करा
- कुटुंबातील सर्व सज्ञान (१८ वर्षांवरील) सदस्यांचे आधार कार्ड
- कुटुंबातील सर्व सदस्यांची बँक पासबुकची झेरॉक्स
- कुटुंब प्रमुखासह सदस्यांचे पासपोर्ट साईझ फोटो
- रेशन कार्ड (शिधापत्रिका) ची प्रत
- रहिवासी पुरावा किंवा ओळखपत्र
२. अर्ज भरणे व जमा करणे
- तुमच्या गावातील ग्रामरोजगार सेवक (GRS), ग्रामसेवक किंवा संगणक परिचालक यांच्याशी संपर्क साधा.
- त्यांच्याकडून मनरेगा जॉब कार्ड नोंदणी अर्ज (Form 1) घ्या.
- अर्जात कुटुंबातील सर्व काम करू इच्छिणाऱ्या सदस्यांची नावे, वयोमर्यादा, लिंग, पत्ता आणि बँक डिटेल्स अचूक भरा.
- भरलेला अर्ज आणि कागदपत्रे ग्रामरोजगार सेवकाकडे जमा करा.
३. पडताळणी आणि कार्ड वाटप
अर्ज जमा केल्यानंतर ग्रामपंचायत स्तरावर कागदपत्रांची छाननी केली जाते. सर्व माहिती योग्य असल्यास १५ दिवसांच्या आत तुम्हाला नवीन जॉब कार्ड दिले जाते आणि तुमचा जॉब कार्ड नंबर (Job Card ID) जनरेट होतो.
Related Post: नवीन जॉब कार्ड काढण्याची खरी व अचूक माहिती
Related Post: MGNREGA Payment Status ऑनलाईन कसे पाहायचे?
Related Post: घरबसल्या स्वतःच्या मोबाईलवरून मनरेगा जॉब कार्डसाठी अर्ज
ऑनलाईन Job Card Number कसा शोधायचा आणि डाऊनलोड कसा करायचा?
जर तुमचे किंवा तुमच्या कुटुंबाचे Job Card Number आधीच तयार झाले असेल, परंतु तुम्हाला त्याचा नंबर आठवत नसेल किंवा कार्ड हरवले असेल, तर तुम्ही घरबसल्या मोबाईलवरून तो नंबर शोधू शकता:
पायरी १: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या
- सर्वात आधी मनरेगाच्या अधिकृत पोर्टल
nrega.nic.inला भेट द्या.
पायरी २: ‘Generate Reports’ पर्याय निवडा
- होमपेजवर खाली स्क्रोल करा आणि Quick Access या पर्यायावर क्लिक करून ‘Panchayats GP/PS/ZP Login’ किंवा ‘Generate Reports’ वर क्लिक करा.
पायरी ३: राज्य निवडा
- भारतातील सर्व राज्यांची यादी दिसेल. त्यातून ‘Maharashtra’ हे राज्य निवडा.
पायरी ४: तुमचा तपशील भरा
- Financial Year: चालू किंवा मागील आर्थिक वर्ष निवडा.
- District: तुमचा जिल्हा निवडा.
- Block: तुमचा तालुका निवडा.
- Panchayat: तुमची ग्रामपंचायत निवडा.
- सर्व माहिती निवडल्यानंतर ‘Proceed’ या बटणावर क्लिक करा.
पायरी ५: जॉब कार्ड यादी पहा
- तुमच्या स्क्रीनवर ग्रामपंचायतीशी संबंधित विविध पर्यायांची यादी दिसेल.
- R1. Job Card/Registration या पहिल्याच विभागात जा.
- तेथे असलेल्या ‘Job card/Employment Register’ या पर्यायावर क्लिक करा.
पायरी ६: नाव शोधा आणि Job Card Number डाऊनलोड करा
- तुमच्या ग्रामपंचायतीतील सर्व नोंदणीकृत नागरिकांची नावे आणि त्यांच्या नावापुढील MH-… या स्वरूपातील जॉब कार्ड नंबरची यादी उघडेल.
- तुमचे नाव शोधा आणि नावाच्या शेजारी असलेल्या निळ्या रंगाच्या जॉब कार्ड नंबरवर क्लिक करा.
- तुमच्यासमोर पूर्ण जॉब कार्ड उघडेल. तुम्ही त्याची Print/PDF Save करून ते घरकुल योजनेसाठी वापरू शकता.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
Q1. घरकुल योजनेसाठी Job Card Number असणे अनिवार्य आहे का?
उत्तर: होय, घरकुल योजनेचा पूर्ण लाभ आणि मनरेगा मजुरीचे पैसे मिळवण्यासाठी जॉब कार्ड नंबर मँडेटरी आहे.
Q2. ऑनलाईन मिळवलेला Job Card Number घरकुल अर्जासाठी ग्राह्य धरला जातो का?
उत्तर: होय, मनरेगाच्या अधिकृत पोर्टलवरून डाऊनलोड केलेली जॉब कार्डची प्रत किंवा शोधलेला नंबर अधिकृत मानला जातो.
Q3. जॉब कार्ड काढण्यासाठी काही शुल्क (फी) द्यावे लागते का?
उत्तर: नाही, मनरेगा अंतर्गत जॉब कार्ड काढण्याची प्रक्रिया शासन स्तरावर पूर्णपणे मोफत आहे.
Q4. जॉब कार्ड मिळण्यासाठी किती कालावधी लागतो?
उत्तर: ग्रामपंचायतीत रीतसर अर्ज सादर केल्यापासून साधारण १५ दिवसांच्या आत जॉब कार्ड प्राप्त होते.
