PM Suraksha Bima Yojana (PMSBY): महिन्याला केवळ 2 रुपयांपेक्षा कमी खर्चात मिळवा २ लाखांचा अपघाती विमा, असा घ्या योजनेचा लाभ!

PM Suraksha Bima Yojana (PMSBY): महिन्याला केवळ 2 रुपयांपेक्षा कमी खर्चात मिळवा २ लाखांचा अपघाती विमा, असा घ्या योजनेचा लाभ!

Home

‘ग्रामीण ओळख आणि ग्रामीण बातम्या’ (graminbatmya.com) कडून एक विशेष अहवाल: मी Samajik Karykarta शैलेश पावरा. आज आपण प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेबद्दल (PM Suraksha Bima Yojana) सविस्तरपणे जाणून घेणार आहोत. ग्रामीण भागातील प्रत्येक सामान्य माणूस आणि मजूर अत्यंत कमी खर्चात अपघात विमा घेऊ शकेल, हे सुनिश्चित करण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेला हा एक महत्त्वाचा उपक्रम आहे. दुर्दैवी अपघात झाल्यास, हा विमा कुटुंबांसाठी एक महत्त्वपूर्ण आर्थिक सुरक्षा कवच म्हणून काम करतो.

या लेखात, आपण “PM Suraksha Bima Yojana”, तिचे पात्रता निकष, तिचे फायदे, तिच्या मर्यादा आणि आवश्यक कागदपत्रे या सर्वांबद्दल अगदी सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत.

Table of Contents

प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना काय आहे?

प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना (PMSBY) ही भारत सरकारद्वारे चालवली जाणारी एक परवडणारी अपघात विमा योजना आहे. अपघातामुळे मृत्यू किंवा दुखापत झाल्यास गरजू कुटुंबांना आर्थिक सुरक्षा प्रदान करणे, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.

  • या योजनेचा वार्षिक प्रीमियम फक्त ₹20 आहे (सुरुवातीला प्रीमियम ₹12 होता, जो नंतर वाढवून ₹20 करण्यात आला).
  • हा वार्षिक प्रीमियम दरवर्षी 31 मे रोजी तुमच्या बँक खात्यातून (ऑटो-डेबिटद्वारे) आपोआप कापला जातो.
  • या योजनेअंतर्गत, पॉलिसीधारकाचा अपघातात मृत्यू झाल्यास किंवा तो कायमचा अपंग झाल्यास, त्यांच्या कुटुंबाला (किंवा नॉमिनीला) ₹2 लाखांची आर्थिक मदत मिळते.

प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेसाठी पात्रता काय आहे?

या परवडणाऱ्या विमा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी, खालील अटी आणि पात्रतेचे निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

  • वयोमर्यादा: अर्जदाराचे वय 18 ते 70 वर्षांच्या दरम्यान असावे.
  • बँक खाते: अर्जदाराचे कोणत्याही सार्वजनिक क्षेत्रातील (सरकारी), खाजगी किंवा ग्रामीण बँकेत बचत खाते असणे आवश्यक आहे.
  • ऑटो-डेबिट संमती: तुम्हाला बँकेला एक ऑटो-डेबिट संमतीपत्र सादर करावे लागेल, ज्याद्वारे ₹20 ची वार्षिक कपात करण्यास अधिकृतता मिळेल.

या योजनेचे फायदे काय आहेत?

  • सर्वात किफायतशीर विमा: वर्षाला फक्त ₹२० (म्हणजेच महिन्याला ₹२ पेक्षा कमी) खर्च करून, तुम्हाला ₹२ लाखांचे सर्वसमावेशक अपघाती विमा संरक्षण मिळते.
  • अपंगत्व संरक्षण: अपघात झाल्यास, ही योजना संपूर्ण अपंगत्वासाठी (जसे की दोन्ही डोळे किंवा दोन्ही अवयव गमावणे) ₹२ लाख आणि आंशिक अपंगत्वासाठी (जसे की एक डोळा किंवा एक अवयव गमावणे) ₹१ लाख प्रदान करते.
  • वैद्यकीय तपासणीची आवश्यकता नाही: या विमा योजनेत नावनोंदणी करण्यासाठी कोणत्याही वैद्यकीय तपासणीची आवश्यकता नाही.

या योजनेचे तोटे/मर्यादा काय आहेत?

ही योजना घेताना, खालील अटींची जाणीव असणे महत्त्वाचे आहे:

  • मुदतपूर्तीचा लाभ नाही: ही पूर्णपणे अपघाती विमा पॉलिसी आहे. जर पॉलिसीधारकाचा वयाच्या ७० वर्षांपर्यंत अपघात झाला नाही, तर भरलेले प्रीमियम परत केले जात नाहीत.
  • फक्त अपघाती मृत्यूचा समावेश आहे: जर एखाद्या व्यक्तीचा नैसर्गिक मृत्यू झाला, आजारपणामुळे मृत्यू झाला किंवा त्याने आत्महत्या केली, तर या योजनेअंतर्गत कुटुंबाला कोणताही दावा मिळत नाही.
  • वयाच्या ७० व्या वर्षी संरक्षण समाप्त होते: पॉलिसीधारकाचे वय ७० वर्षे झाल्यावर, विमा संरक्षण आपोआप समाप्त होते.

आवश्यक कागदपत्रे

या योजनेत नावनोंदणी करण्यासाठी कोणत्याही क्लिष्ट कागदपत्रांची आवश्यकता नाही; आपल्याला फक्त खालील कागदपत्रांची आवश्यकता आहे:

१. आधार कार्ड: ओळख, पत्ता आणि वयाचा पुरावा.

२. बँक पासबुक: ज्या बँक खात्यातून प्रीमियम कापला जाईल त्या खात्याचा तपशील (हे खाते तुमच्या आधारशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे).

३. मोबाईल नंबर: तुमच्या बँक खात्याशी जोडलेला एक कार्यरत मोबाईल नंबर.

४. नामनिर्देशित व्यक्तीचा तपशील: नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव, आधार कार्ड आणि बँक खात्याचा तपशील (जेणेकरून पॉलिसीधारकाच्या मृत्यूनंतर नामनिर्देशित व्यक्तीला दावा मिळू शकेल).

PM Suraksha Bima Yojana Apply Online

“PM Suraksha Bima Yojana”ची किंमत ₹४३६ आहे?

₹४३६ किमतीची विमा पॉलिसी ही केंद्र सरकारची “PM Suraksha Bima Yojana” आहे. ही एक जीवन विमा पॉलिसी आहे; पॉलिसीधारकाच्या मृत्यूनंतर—मग तो आजारपणामुळे, नैसर्गिक कारणांमुळे किंवा अपघातामुळे असो—त्यांच्या कुटुंबाला ₹२,००,००० (₹२ लाख) मिळतात.

“PM Suraksha Bima Yojana”ची किंमत किती आहे?

“PM Suraksha Bima Yojana” (PMSBY) वार्षिक प्रीमियम फक्त ₹२० (वीस रुपये) आहे. हा प्रीमियम दरवर्षी ३१ मे रोजी तुमच्या बँक खात्यातून आपोआप कापला जातो.

“PM Suraksha Bima Yojana”ची किंमत ₹२० आहे?

₹20 किमतीची विमा पॉलिसी “PM Suraksha Bima Yojana” आहे. ही एक पूर्णपणे अपघात विमा पॉलिसी आहे. अपघातामुळे मृत्यू झाल्यास किंवा पूर्ण कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास, नॉमिनीला ₹2 लाख मिळतात आणि अंशतः कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास ₹1 लाख मिळतात.

PMJJBY ची किंमत ₹330 आहे?

जेव्हा 2015 मध्ये प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना (PMJJBY) सुरू करण्यात आली, तेव्हा तिचा वार्षिक प्रीमियम ₹330 होता. तथापि, केंद्र सरकारने यात बदल केला आणि 1 जून 2022 पासून प्रीमियम ₹436 पर्यंत वाढवला. त्यामुळे, जी योजना पूर्वी ₹330 किमतीची होती, तिची किंमत आता ₹436 आहे.

“PM Suraksha Bima Yojana”ची किंमत ₹400 आहे?

₹४०० किमतीची कोणतीही अधिकृत केंद्र सरकारी विमा योजना नाही. तथापि, पोस्ट ऑफिस किंवा काही खाजगी बँका—बहुतेकदा टाटा एआयजी (Tata AIG) किंवा बजाज अलायन्स (Bajaj Allianz) सारख्या कंपन्यांच्या सहकार्याने—सुमारे ₹३९९ ते ₹४०० मध्ये गट अपघात विमा योजना देतात. या योजनांमध्ये ₹१० लाख ते ₹१५ लाख पर्यंतचे व्यापक अपघात संरक्षण दिले जाते. अधिकृत माहितीसाठी, कृपया तुमच्या बँकेशी किंवा पोस्ट ऑफिस शाखेशी संपर्क साधा.

माझे नाव प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेत (PMSBY) समाविष्ट आहे की नाही हे मी कसे तपासू शकेन?

तुमचे नाव या योजनेत समाविष्ट आहे की नाही किंवा तुमच्या विम्याची स्थिती काय आहे हे तपासण्यासाठी कोणतीही ऑनलाइन यादी उपलब्ध नाही. तुम्ही तुमची स्थिती खालील दोन सोप्या मार्गांनी तपासू शकता:

  • १. तुमच्या बँक पासबुकद्वारे: तुमचे बँक पासबुक अद्ययावत करा किंवा तुमचे नेट बँकिंग स्टेटमेंट तपासा. जर मे किंवा जूनमध्ये तुमच्या खात्यातून ₹20 वजा झाले असतील आणि त्यावर ‘PMSBY प्रीमियम’ किंवा ‘PMSBY ऑटो-डेबिट’ असे लिहिले असेल, तर याचा अर्थ तुम्ही या योजनेसाठी पात्र आहात आणि तुमचा विमा सक्रिय आहे.
  • २. तुमच्या बँकेच्या शाखेला भेट देणे: तुम्ही स्वतः तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन बँक कर्मचाऱ्यांना तुमचा खाते क्रमांक देऊन तुमच्या खात्यावर प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना (PMSBY) सक्रिय आहे का, हे विचारू शकता. ते त्यांच्या संगणक प्रणालीवर याची तपासणी करून तुम्हाला त्वरित कळवतील.

“PM Suraksha Bima Yojana” — वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न १: प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेचे फायदे काय आहेत?

उत्तर: या योजनेचा मुख्य फायदा म्हणजे अत्यंत कमी खर्चात मिळणारे अपघात विमा संरक्षण. अपघातामुळे झालेल्या नुकसानीनुसार, खालील रक्कम दिली जाते:
अपघातामुळे पॉलिसीधारकाचा मृत्यू झाल्यास: नामनिर्देशित व्यक्ती/वारसाला ₹२,००,००० (२ लाख रुपये) दिले जातात.
अपघातामुळे दोन्ही डोळे, दोन्ही हात किंवा दोन्ही पाय गमावल्यास (पूर्ण अपंगत्व): ₹२,००,००० (२ लाख रुपये).
अपघातामुळे एक डोळा, एक हात किंवा एक पाय गमावल्यास (आंशिक अपंगत्व): ₹१,००,००० (१ लाख रुपये).

प्रश्न २:“PM Suraksha Bima Yojana” केव्हा आणि कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?

उत्तर: प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना (PMSBY) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते ९ मे २०१५ रोजी कोलकाता येथून अधिकृतपणे सुरू करण्यात आली.

प्रश्न ३: प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेची (PMSBY) स्थिती कशी तपासावी?

उत्तर: तुमचे विमा संरक्षण सक्रिय आहे की नाही हे तपासण्याचे दोन सोपे मार्ग आहेत:
बँक पासबुक किंवा स्टेटमेंट: तुमचे बँक पासबुक अद्ययावत/प्रिंट करून घ्या. जर मे किंवा जून महिन्यात तुमच्या खात्यातून ₹२० कापले गेले असतील आणि त्यावर ‘PMSBY प्रीमियम’ असे लिहिले असेल, तर याचा अर्थ तुमचा विमा सक्रिय आहे.
बँकेला भेट देऊन: तुम्ही थेट तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन तेथील कर्मचाऱ्यांना तुमच्या खात्याशी जोडलेल्या विम्याची सद्यस्थिती तपासू शकता.

प्रश्न ४: या योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा करावा? (प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज)

उत्तर: जर तुम्ही तुमच्या बँकेचे नेट बँकिंग किंवा मोबाइल बँकिंग ॲप वापरत असाल, तर तुम्ही ‘सामाजिक सुरक्षा योजना’ किंवा ‘विमा’ विभागात जाऊन तुमच्या नॉमिनीची माहिती भरून फक्त २ मिनिटांत ऑनलाइन अर्ज करू शकता. जर ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध नसेल, तर तुम्ही तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन एक-पानांचा ‘PMSBY ऑटो-डेबिट फॉर्म’ भरू शकता.

प्रश्न ५: प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना (PMSBY) आणि प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना (PMJJBY) यांच्यात काय फरक आहे?

उत्तर: “PM Suraksha Bima Yojana” (PMSBY): ही केवळ अपघातासाठीची विमा योजना आहे. याचा वार्षिक प्रीमियम ₹२० आहे आणि अपघातामुळे मृत्यू किंवा अपंगत्व आल्यास यात ₹२ लाखांचे संरक्षण मिळते. (वयोगट: १८ ते ७० वर्षे).
प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना (PMJJBY): ही एक जीवन विमा योजना आहे. याचा वार्षिक प्रीमियम ₹४३६ आहे आणि आजारपण, नैसर्गिक कारणे किंवा अपघात यासह कोणत्याही कारणामुळे मृत्यू झाल्यास ₹२ लाखांचे संरक्षण मिळते. (वयोगट: १८ ते ५० वर्षे).
ग्रामीण भागातील लोकांसाठी सल्ला: तुमच्या बँकेत एकूण ₹४५६ प्रीमियम भरून दोन्ही योजनांमध्ये सामील होण्याचा सल्ला दिला जातो, ज्यामुळे तुमच्या कुटुंबाला ₹४ लाखांचे सर्वसमावेशक संरक्षण मिळते.

प्रश्न ६: MPSC/UPSC परीक्षांसाठी कोणते मुद्दे महत्त्वाचे आहेत?

उत्तर: स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून, खालील मुद्दे महत्त्वाचे आहेत:
नोडल मंत्रालय: ही “PM Suraksha Bima Yojana” केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाच्या अंतर्गत वित्तीय सेवा विभाग (DFS) द्वारे प्रशासित केली जाते.
प्रीमियममधील बदल: सुरुवातीला, या योजनेचा वार्षिक प्रीमियम ₹१२ होता; १ जून २०२२ पासून ते बदलून ₹२० करण्यात आले. अंमलबजावणी: ही योजना सर्व सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका, खाजगी बँका आणि सहकारी बँकांद्वारे सामान्य विमा कंपन्यांच्या सहकार्याने राबवली जाते.

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत